Tannetje Koning In 1994 afgestudeerd in de reguliere diergeneeskunde. Meteen vanaf afstuderen gewerkt als dierenarts gezelschapsdieren in Zeewolde. In 1995 diploma homeopathie gehaald bij de SHO (Stichting Homeopathische Opleidingen) in Wageningen. Na verloop van tijd kreeg ik toch het idee dat homeopathie alleen niet altijd even goed werkt en toen ben ik verder gaan zoeken naar andere geneeswijzen. Sindsdien maak ik ook gebruik van fytotherapie en orthomoleculaire middelen. In 1999 heb ik bij Bianca Uittenboogaard een cursus Bach Bloesems gedaan en dat pas ik ook met veel succes toe. En ten slotte heb ik de acupunctuur opleiding van de NAAV (Nederlandse Artsen Acupunctuur Vereniging) gedaan en in 2002 afgerond.

Halspijnlijkheid wordt ook wel nekhernia genoemd. Dat is niet altijd terecht, maar daar ga ik later nog op in.
Het komt nogal eens voor bij honden, waaronder ook geregeld bij de Duitse Herder. Er zijn een paar rassen die extra gevoelig voor zijn, zoals de Spaniëls, de Beagles en de Poedels. Bij deze honden ontstaat het vaak zonder een duidelijke oorzaak. Verder komt het geregeld voor bij honden die behendigheid doen en bij honden die pakwerk doen. In deze gevallen is er sprake van over de kop vliegen of te veel belasting van de nek door te hard blokkeren bij het bijten. Ook te hard corrigeren met een slipketting of honden optillen aan de halsband kan verkeerd uitpakken.

De symptomen zijn niet altijd even duidelijk. Met name bij de drie gevoelige rassen zie je een zeer pijnlijke hond die zich niet durft te bewegen. Ze gillen bij wijze van spreken al als je naar ze wijst. Elke beweging doet pijn. Het is dan ook niet altijd gemakkelijk vast te stellen wat er aan de hand is.
Bij de andere honden zijn de symptomen vaak vager. Trager worden kan het enige zijn wat je ziet. Of een kreupelheid aan een voorpoot die niet zo goed te verklaren is. Ineens minder fanatiek bijten of de ene keer wel en de andere keer niet.

De pijn wordt veroorzaakt door druk op zenuwen die uit de wervelkolom treden. Op de een of andere manier zijn er wervels scheef gegaan. Daardoor worden de gaten, waar de zenuwen uit de wervelkolom treden kleiner en kunnen er zenuwen klem komen te zitten.
Ook de tussenwervelschijven komen onder druk te staan door de scheve wervels. Ze kunnen dan gaan uitpuilen en druk uitoefenen op de zenuwbanen die in de wervelkolom lopen. Dat is pas echt een hernia, eigenlijk een hernia nucleus pulposis. Het is de zachte kern van de tussenwervelschijf die door de druk naar buiten komt en op het ruggenmerg drukt. Als de druk die op de zenuwbanen wordt uitgeoefend te groot is, kunnen er verlammingen optreden. Bij een hernia in de nek komt dat niet zo vaak voor, bij een hernia in de rug vaker.

Wat je wel soms kan zien bij een halshernia is dat de hond kreupel gaat lopen met een of beide voorpoten of dat hij ongecoördineerd gaat lopen met zijn voorpoten. Het kan zijn dat de hond dan moeite krijgt met traplopen of dat de ene voorpoot verder naar voren wordt gezet dan de andere.
Bij een uitgebreid neurologisch onderzoek van de voorpoten kan vaak wel vastgesteld worden of er een zenuw klem zit. Sommige reflexen zijn dan trager en andere kunnen juist heftiger zijn.
Het is dus wel goed je te realiseren dat als een hond kreupel loopt met een voorpoot en in de poot zelf zijn geen aanwijzingen te vinden waarom hij zo kreupel is, dat het dus ook vanuit de nek kan komen. De dierenarts denkt daar lang niet altijd aan.

Röntgenfoto´s leveren vaak weinig aanwijzingen op. Zeker in het beginstadium is er op een gewone foto niets bijzonders te zien. De wervels kunnen allemaal recht lijken te staan en zenuwen kun je niet zien op een foto.
Het is wel belangrijk dat er foto´s van twee kanten worden gemaakt. Een van boven naar onder, met de hond op de rug en een van opzij. Dat geeft veel meer informatie dan alleen van opzij.
Een foto met contrastvloeistof kan eventueel meer zeggen, maar alleen als er een hernia aanwezig is. De contrastvloeistof wordt in de wervelkolom, in de ruimte om de zenuwbanen heen, gespoten. Als er een uitpuiling van de tussenwervelschijf is, kun je dat zien. Bij nekpijn die al langer bestaat, of geregeld terugkomt, treedt er verkalking van de tussenwervelschijven op. Dat is wel te zien op een gewone foto.

Als er gedurende langere tijd wervels iets beweging vertonen ten opzichte van elkaar, dus instabiel zijn, gaat het lichaam botbruggen maken om alles weer te stabiliseren. Dan krijg je spondylose. Als die botbruggen gaan vergroeien is het geheel weer stabiel geworden maar wel een stuk stijver, en als je dat gaat forceren geeft het pijn.
Spondylose is dus meer een symptoom dat er iets mis is dan een ziekte op zich. Het is ook niet de spondylose op zich die de pijn veroorzaakt maar wel de wervels die niet op hun plaats zitten.
Spondylose treedt eigenlijk nooit op in de nek, maar wel in de rest van de wervelkolom.

Een gewone dierenarts zal als therapie pijnstillers geven en prednison, om de zwelling van de zenuwbanen te verminderen. En rust adviseren. De pijn zal dan langzaam wegtrekken en na verloop van tijd kan de hond weer goed functioneren. Alleen zal de wervel wel scheef blijven staan en altijd een zwakke plek blijven. Als de hond weer een keer over de kop gaat of weer een keer net iets te hard inkomt of net verkeerd, zal het weer terugkomen. Zo´n hond zal de rest van zijn leven rustiger aan moeten doen.
Bij een echte hernia, waarbij de tussenwervelschijf uitpuilt, kan er ook geopereerd worden. Dat is een tamelijk risicovolle operatie omdat je aan het werk bent bij het ruggenmerg. Even uitschieten en er is onherstelbare schade aangericht. Het is ook een pijnlijke operatie en het herstel kan lang duren.

Er zijn maar twee methoden om de wervel weer recht te krijgen. Dat is door een chiropracter (of een manueel therapeut) of door acupunctuur.
Een chiropracter of manueel therapeut zet heel direct de wervel recht door met handen en beweging van de wervelkolom de wervel te manipuleren. Dat kan pijnlijk zijn, afhankelijk van hoe het gebeurt. Daarna moet er een periode van rust ingebouwd worden om de wervel en de spieren en banden er omheen te laten wennen aan de nieuwe stand. Niet rennen, niet springen, niet spelen of trainen. Omdat de wervel gemakkelijk weer terug kan schieten. Met daarna een controle om te kijken of de wervel nog goed staat.

Met acupunctuur worden er energiebanen geactiveerd. Bij pijn is er een blokkade in een energiebaan en door de acupunctuur kan de blokkade opgeheven worden waardoor de energie weer vrij kan stromen.
De wervel wordt dan geleidelijk aan rechtgezet door via de spieren er aan te trekken. Als een wervel scheef gaat staan gaan de spieren er omheen een beetje verkrampen, in een poging van het lichaam om de boel te stabiliseren. Ook dat kan pijn geven. Door acupunctuur kunnen de spieren weer ontspannen en kan de wervel weer terug op zijn plaats komen. Ook hier geldt: tijdens de gehele behandelperiode rustig aan doen en niet trainen.

Een chiropracter (of manueel therapeut) werkt sneller dan acupunctuur. De eerste heeft maar een of twee behandelingen nodig, in een enkel geval komt het weer terug en moet er nog een keer behandeld worden.
Kies wel een chiropracter die ervaring heeft met het behandelen van dieren, want dat is zeker niet hetzelfde als mensen behandelen.
Met acupunctuur duurt het wat langer, drie tot tien behandelingen, afhankelijk van de ernst van de situatie, maar omdat de pijn al snel wegtrekt hoeft dat geen probleem te zijn. Met acupunctuur is de kans dat de wervel weer terugglipt in de scheve stand kleiner.

Al met al een lastig probleem dat bij sommige honden elke keer weer terug komt. Hetgeen een reden kan zijn om te stoppen met pakwerk. Met een goede behandeling, voldoende rust en rustig opbouwen van de training, kan het echter ook mogelijk zijn wel weer aan de slag te gaan met de hond.

Tannetje Koning
Holistisch dierenarts
036-5329454
De Oase-centrum natuurlijke geneeswijzen voor dieren

Ga terug naar Artikelen index INDEX

© design 2003, G.Nagel: www.duitseherders.com