Zal een diensthond je leven redden?



Een vraag die best wel eens zal opkomen bij hondengeleiders in dienst van bewakingsfirma's als ze in het holst van de nacht over een of ander godverlaten industrieterrein lopen. Het is trouwens ook best de moeite om die vraag eens te stellen. Want als jij bij nacht en ontij samen met je hond een surveillance moet uitvoeren dan zul je het samen moeten kunnen redden. En kun je dan, in alle situaties, er vanuit gaan dat jouw afgerichte diensthond in staat is om jouw leven te redden als er een sterk bedreigende situatie is?
Want daar gaat het tenslotte om. Een diensthond is natuurlijk het perfecte middel voor detectie van mogelijke verdachten, een uitstekende middel om verdachten tot staan te brengen en meer van dat soort zaken. Maar uiteindelijk is het beschermen van de geleider toch ook een niet onbelangrijke zaak. En weet je dan zeker of die hond voor jouw klaar zal staan.

In dit artikel wil ik hier dieper op in gaan. Dit naar aanleiding van vele vragen die ik hierover heb ontvangen. Vooral ook vragen van mensen die tegen het gebruik van diensthonden zijn, of dit achterhaald vinden.

Zal een diensthond je leven redden?..........MISSCHIEN. En dat is het eerlijkste antwoord dat ik kan verzinnen. Iedereen die de vraag met "ja" beantwoord dient toch minstens met enig wantrouwen bekeken te worden. Er zijn veel verschillende factoren die meespelen in een echte "op leven en dood" situatie en niemand kan de uitkomst voorspellen of een bepaalde uitkomst garanderen.

Allereerst is het voor een bewakingsagent natuurlijk een belangrijk gegeven ervoor te zorgen dat hij niet in een dergelijke situatie terecht zal komen. Er is geen een object belangrijk genoeg om daar je leven voor te wagen. De eigen veiligheid moet altijd prefereren. Een oplettende benadering van objecten, goede observatietechnieken en een nauwkeurige controle zijn dan ook de basis van elke activiteit. En ondanks dat kun je dan toch voor situaties komen te staan waarbij de bedreiging zo groot wordt dat je hond het enigste middel is om die bedreiging te doen ophouden of aan die bedreiging te kunnen ontkomen. In een specifiek artikel over hondengeleiders komen we hier op terug.

Nu gaat het dus in eerste instantie over de hond. En dan moeten het eerst hebben over de band tussen de hond en de baas. Dit is de allerbelangrijkste reden waarom die hond jou zal verdedigen. Als er scheuren zitten in de relatie tussen jouw en je hond, dan kun je trainen wat je wil maar ik garandeer je dat als de bedreiging voor de hond te groot wordt, zijn eigen drang tot zelfbehoud zal overheersen en dat hij onherroepelijk zal afhaken.

Vandaar dat je hond een deel van je leven moet uitmaken. Ook buiten diensttijd en afgezien van de training. Hij is je partner. Behandel hem dan ook zo. Met liefde en respect. Honden zijn zeer goed in staat om oneerlijkheid en wantrouwen in een persoon op te merken. Als je hond jouw niet kan vertrouwen dan heeft hij toch ook geen reden om zijn leven voor jou op het spel te zetten. Je kan je hond slaan, slecht behandelen, negeren en zo voort maar dan kan je niet verwachten dat hij op het cruciale moment voor je klaar zal staan. Het volstaan niet om een paar commando's aan te leren en met een bijtmouwtje te spelen om een echt team te vormen.

Er is echt geen verschil tussen de manier waarop je met je menselijke partner omgaat en de manier waarop je met je K9-Partner moet omgaan. Oké, je neemt je hond niet mee naar bed, maar dat is dan ook het enigste verschil dat ik zo kan bedenken. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je hond verwend moet worden. Een verwende hond, die liever een snoepje krijgt dan een bak met eten, zal altijd slapper worden en zijn mogelijkheid om onder een extreme bedreigende situatie te reageren zal verdwijnen. Het gaat er om de balans te vinden tussen de werksituatie enerzijds en het spel anderzijds. Eens een keer lekker spelen en ravotten met je hond, in plaats van hem direct de kennel in smijten als je van het werk komt. Anders gezegd, train je hond om te kunnen reageren als dat nodig is maar hou voldoende tijd over om ook van het leven met je hond te genieten. Het is niet alleen serieus maar ook spel.

Hoe vaak hoor ik hondengeleiders niet vertellen dat hun hond alleen buiten komt om te werken of te trainen. En verder zit het dier altijd in de kennel. Men heeft daar dan vaak het stompzinnige excuus voor dat als ze hun hond in huis zouden halen, hun partner of eventuele kinderen de hond alleen maar zullen verwennen.
Bullshit, om het maar eens op z'n Engels te zeggen. Als jij je partner of je kinderen de hond laat verwennen zegt dat meer over jou dan over je hond.

Concluderend kunnen we stellen dat de band tussen baas en hond de belangrijkste motivatie is voor de hond.

Het met succes kunnen reageren op een zeer bedreigende situatie vereist dat het K9-Team in een onderdeel van een seconde kan reageren. In ons K9-Team trainingsprogramma hebben we het over 5 seconden. In dit tijdsbestek moet het K9-Team op een aanval kunnen reageren. Dit vereist training, training en nog eens training. Zowel training van de hond als training van de geleider. En eenmaal de hond met succes een trainingsprogramma heeft doorlopen zul jij nog vrijwel dagelijks de training moeten onderhouden. Diensthonden geleiders die trots vertellen dat zij elke week een keer met hun hond trainen zijn geen goede geleiders. Minimaal 2 keer per week een effectieve training en het dagelijks onderhouden van gehoorzaamheid, socialisatie etc. is onmisbaar.

Want laten we eerlijk zijn, hoe zeer de hond ook aan jouw gehecht is en hoeveel loyaliteit hij ook toont, als de hond niet is voorbereidt op een moeilijke en bedreigende situatie dan zal deze als de druk hoog genoeg wordt falen. Daar tegen over staat dat met een intensieve, op de praktijk gerichte training en een goede socialisatie van de hond je de kans dat de hond in het echte leven ook zal presteren aanmerkelijk vergroot. En dan heb ik het over een specifieke en op de praktijk gericht training. In feite is het zo dat slechte, niet op de praktijk gerichte training nog slechter is dan een hond zonder training. Want op dat moment heb je jezelf al ingegrepen in de natuurlijke mogelijkheden en de instincten van je hond.

Goed, dan hebben we een goed afgerichte diensthond en de band tussen hond en baas is enorm sterk. Zal deze hond dan het leven van de baas kunnen redden? Weer zal het antwoord; "misschien" moeten luiden. Er zijn vele onvoorziene factoren, die buiten jouw invloed staan, maar die wel een belangrijk rol spelen in het antwoord op de hierboven gestelde vraag. Hoe zijn de weersomstandigheden, is er rook en vuur, zijn er vuurwapens, messen, knuppels? Door hoeveel personen word je aangevallen. Zijn de kansen gelijk, of....? Kan de hond de aanvaller of aanvallers de baas? En, ook niet onbelangrijk, ben jij zelf in staat om jezelf te kunnen verdedigen?
Maar vergeet niet, ook als de hond er niet in slaagt de overvallers uit te schakelen, maar hij slaagt er wel in om de aanval op jouw persoonlijk lang genoeg uit te stellen zodat jij de mogelijkheid hebt om je zelf in veiligheid te brengen, dan heeft hij zijn taak goed uitgevoerd.

Een hond uit een bloed met sterk genetisch materiaal die bovendien goed is getraind en gesocialiseerd is zal in staat kunnen zijn om jouw leven te redden. Of hij daar in slaagt hangt mede af van alle bijkomende factoren. Het is aan jou, als zijn partner, om er zoveel mogelijk zorg voor te dragen dat jullie niet in een situatie komen die aan de hond ernstige schade of letsel toebrengt.

Maar als er een situatie ontstaat waarbij jij aan het levensgevaar kan ontsnappen door de inzet van je hond en waarbij de hond ernstig gewond raakt of zelfs sterft, denk er dan aan dat hij zo trouw en zo loyaal aan je was dat hij tot het laatste moment voor je vocht.
Is dat dan niet erg? Natuurlijk wel, maar elke echte hondengeleider zal zich altijd moeten realiseren dat zijn hond tijdens een inzet gewond kan raken of zelfs kan sterven. En hoe groot de liefde voor die hond dan wel niet is, uiteindelijk is het leven van de geleider toch belangrijker. Dat is nu eenmaal de realiteit. Kan je hiermee niet omgaan, wordt dan geen hondengeleider.


© D.W. Van Oordt
januari 2000
wim's index